در حال بارگذاری ...
    
  • مار گزیدگی

    مارهای سمی به گروه بزرگ تقسیم می شوند :

    1- خانواده ی مارهای مرجانی شامل مار مرجانی , کبری , ماهبا و غیره

    2- خانواده ی افعی ها از جمله افعی , مارزنگی و غیره

    نکته : هرگونه مارگزیدگی را باید سمی تلقی کرد مگر خلاف آن ثابت شود .

    بنابراین لازم است مصدوم را حتماً و در اسرع وقت به مراکز درمانی منتقل کنیم تا تحت مراقبت های لازم قرار گیرد .

     

    همانطور که میدانید کلیه مارها سمی نبوده ودر واقع به دو دسته سمی و غیر سمی تقسیم می شوند . مارهای سمی خود از نظر میزان سمی بودن یکسان نبوده و با هم فرق دارند . همچنین از نظر شکل ظاهر نیز مارهای سمی و غیر سمی تفاوتهای آشکاری دارند که برخی از آنها در جدول آورده شده اند .

     

    مارهای سمی و غیر سمی تفاوتهایی دارند که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

       1- مردمک چشم مارهای سمی به صورت بیضی ( خطی ) و شبیه مردمک چشم گربه است . ولی مردمک چشم مارهای غیر سمی گرد و مدور است . نکته : مار مرجانی که از خطرناک ترین مارهای سمی است مردمک مدور دارد .

       2- سرمارهای سمی مثلثی شکل است و با بدن ما زاویه دارد , ولی سر مارهای غیر سمی به صورت نیمه بیضی است و در واقع بدن مارهای غیر سمی شبیه کرم خاکی است . نکته : سر مارمرجانی مثلثی نبوده ولی این مار از انواع سمی است .

       3- مارهای سمی برای نیش زدن از دو دندان نیش استفاده می کنند و محل گزش معمولاً با یک یا دو سوراخ ( یا زخم ) مشخص می شود . اما در مارهای غیر سمی دندان ها متعدد هستند و در دو ردیف هلالی قرار می گیرند .

       4- حلقه های دْم مارها در انواع سمی منفرد است , ولی در مارهای غیر سمی به صورت یک ردیف دوتایی در کنار هم دیده می شود .

        5- در پایین چشم مارهای سمی , یک حفره ی کوچک وجود دارد که درمارهای غیر سمی دیده نمی شود .

     

    مشخصه مارهای سمی مارهای غیر سمی
    حفره بین چشم و بینی دارند ندارند
    مردمک چشم بیضوی شکل گرد
    شکل سر مثلثی شکل و پوشیده از پولکهای ریز ــــــــ
    طول مار کوتاهتر طویل تر
    دندان نیش و پیش بلند کوتاه

    علی رغم وجود این تفاوتها تشخیص گزش سمی از غیر سمی به سرعت و آسانی ممکن نیست و همان طور که گفته شد هر مارگزیدگی را باید خطرناک تلقی کرد , مگر خلاف آن ثابت شود .

     

    علائم و نشانه ها و بررسی بیمار :

    •  مشاهده مار
    • مشاهده ی سوراخ یا زخم در محل نیش زدگی .
    •  درد در محل گزیدگی , درد و سوزش شدید است .
    • تورم , با گذشت زمان , تورم به سمت قسمت مرکزی اندام و به طرف تنه ی فرد پیشرفت می کند .
    • قرمزی پوست و بروز تاول
    • قرمزی و تورم عروق لنفاوی در عضو گزیده شده و پیشرفت این قرمزی و تورم به سمت قسمت های مرکزی بدن . لبه های این ناحیه بسیار دردناک و نسبت به لمس حساس می باشند .
    • تهوع , استفراغ , سرگیجه و احساس ضعف
    • کاهش فشار خون
    • تب , لرز و تعریق
    • سوزن سوزن یا کرخت شدن نوک انگشتان و اطراف لب و دهان
    • خونریزی از بینی , وجود خون در ادرار یا مدفوع
    • تند شدن تنفس یا تنگی نفس
    • افزایش نبض
    • مشکل بینایی

     

    هنگامی که کسی توسط مارسمی مورد گزش قرار می گیرد، علائمی در او ظاهر می شود که بسته به نوع سم و میزان ورود آن به بدن به دو گروه خفیف و شدید تقسیم می شود : 

     

    نوع علائم
    خفیف تورم، تغییر رنگ، درد کم، احساس قلقلک، ضربان سریع، ضعف عمومی ، تهوع، استفراغ، اختلال دید
    شدید تورم سریع و کرختی بدن، درد، مردمک سنجاقی، به خود پیچیدن، هذیان، شوک، تشنج، فلج، عدم وجود نبض

     

    علائم و نشانه های زهرآگین شدن و سرعت تظاهر به آنها به عوامل زیر بستگی دارد :

    1- اندازه مار                         

    2- محل , تعداد و عمق گزیدگی

    3- مقدار زهر تزریق شده             

    4- حساسیت فردی نسبت به زهر

    5- سن و وزن مصدوم

    6- سلامتی عمومی عضو

    7- نوع و تعداد میکروارگانیسم موجود در حفره دهانی مار

     در بررسی بیمار , ابتدا به دنبال اثرات دو دندان روی پوست مصدوم بگردید . البته ممکن است فقط یکی از دندان ها در پوست فرو رفته باشد .گاه نیز یکی از دندان های مار در حمله به هدف قبلی شکسته است . این نیز ممکن است که مار در مرحله پوست اندازی بوده , وبیشتر از دو دندان داشته باشد .

     

    کمکهای اولیه

    در ابتدا پس از ارزیابی محل حادثه و استفاده از لباس و کفش مناسب جهت جلوگیری از مارگزیدگی , مصدوم را از محل حادثه دور کنید . ( البته در صورت عدم وجود خطر ,  بی حرکت نگه داشتن مصدوم در اولیت قرار دارد ) .

    اکثر گزیدگی ها در ناحیه دست و پاها اتفاق می افتد . بنابراین توصیه می شود ( در مورد مارهایی که سم آنها از طریق اختلال در عملکرد دستگاه عصبی عمل می کند , مانند مار کبری و مار مرجانی ) با استفاده از پارچه یا باندی که حدود 4 تا 5 سانتی متر عرض داشته باشد , بالا و پایین محل گزیدگی را ببندید , که البته این کار باید با رعایت اصول انجام شود . باند یا پارچه را طوری ببندید که یک انگشت براحتی از زیر آن عبور کند و مانع مصدود شدن خون سرخرگی نشود .

    توجه :  در صورتی که محل گزش در نزدیکی مفاصل است , از قرار دادن نوار در دو سمت مفصل خودداری کنید و نوار مورد نظر را فقط در بالای زخم ( سمتی که به تنه مصدوم نزدیک تر است ) ببندید .

    انتهای زخمی را پایین تر یا هم سطح قلب قرار دهید . زیور آلات , ساعت یا لباس های تنگ را از اندام گزیده شده خارج کنید .

     

    استفاده از دستگاه پمپ مکنده ی مخصوص در 30 دقیقه اول مارگزیدگی توصیه می شود . در صورتی که پس از 5 تا 10 دقیقه بعد از گزیدگی به بیمار رسیدید , توسط ساکشن کردن می توانید 25-50% زهر را خارج کنید . در صورت در اختیار داشتن محلول آنتی سپتیک یا صابون سطح زخم را با آن شستشو دهید .

     

    شکل بالا : دستگاه پمپ مکنده مخصوص

    در نقطه گزیدگی و درست با همان عمقی که نیش مار فرو رفته است ( معمولاً خیلی سطحی و حدود 4 میلی متر ) یک برش خطی بدهید . هیچ گاه روی ناحیه را برش ضربدری ندهید زیرا این کار ریسک بریده شدن اعصاب و عروق خونی را افزایش می دهد .

    زخم باید حدود 20 دقیقه ساکشن شود . در صورتی که نجات دهنده خود زخم بازی در دهان یا اطراف دهان داشته باشد , باید از این کار اجتناب نماید . مایع زخم که توسط ساکشن دهانی خارج می گردد , باید مرتباً دور ریخته شود . با این حال اگر احتملاً بلعیده شد , جای نگرانی نیست , زیرا زهر در معده بی اثر می شود .

    در صورت امکان اطلاعات صحیحی در مورد شکل مار به دست آورید . هرگز به بیمار اجازه ندهید که راه برود .  مصدوم را سریعاً به مراکز درمانی منتقل کنید .

    نکته : استفاده از کمپرس سرد در مار گزیدگی ممنوع است .

    نکته :  سم بعضی از مارها ( مثل مارکبرا و مار مرجانی ) بر روی سیستم عصبی اثر می گذارد و با فلج کردن عضلات تنفسی باعث خفگی و مرگ فرد می گردد . ارایه ی کمک های اولیه مناسب , به ویژه انجام تنفس مصنوعی ( احیای قلبی – ریوی ) در نجات زندگی این افراد از اهمیت خاصی برخوردار است .

    توجه : چون مارگزیدگی در هر کشور و ناحیه با مارهای خاص آن منطقه جغرافیایی اتفاق می افتد , برای اطلاع صحیح از انواع مارهای موجود در منطقه و نحوه ارایه ی کمک های اولیه بهتر است با مسئولین مربوطه مثل مقامات سازمانهای بهداشتی , سازمان دامپزشکی , سازمان مراتع و جنگلبانی و ... تماس بگیرید و اطلاعات لازم را از آنها جویا شوید .




    مطالب مرتبط

    کمک های اولیه در آسیب های ورزشی

    کمک های اولیه در آسیب های ورزشی

    سالانه تعداد افراد بسیاری دچار صدمات ورزشی میشوند که نیمی از آنها با انجام معالجات خانگی و یا بدون رسیدگی خاص بهبود یافته و نیم دیگر به رسیدگی پزشکی نیاز پیدا میکنند. بر اساس محاسبات آماری در هر 1000 نفر، 26 نفر به آسیبهای ورزشی دچار میشوند و بالاترین میزان این صدمات ...

    |

    سکته قلبی و کمک های اولیه به هنگام وقوع آن

    سکته قلبی و کمک های اولیه به هنگام وقوع آن

    قلب، یکی از مهمترین و حساس ترین اعضای بدن انسان است.که وظیفه خونرسانی از طریق رگ های خونی به اندام های مختلف بدن را به عهده دارد. حفاظت، از این اندام مهم شامل رعایت یک سری از اصول های تغذیه ای و غذایی و داشتن یک سبک ...

    |

    کمک های اولیه در وقوع سیل

    کمک های اولیه در وقوع سیل

    آیا برای یک سیل ناگهانی آماده اید ؟ همانطور که می دانیم ، سیل از بلایای طبیعی است که همه ساله در گوشه و کنار جهان اتفاق می افتد و باعث خسارت های مالی و جانی ...

    |

    10 راهکار سریع کمک های اولیه که شما را مواقع حساس نجات میدهد

    10 راهکار سریع کمک های اولیه که شما را مواقع حساس نجات میدهد

    دانستن حقایق اساسی کمک های اولیه میتواند به معنای واقعی کلمه به نجات جان شما و دیگران کمک کند، زمانی که در میان یک موقعیت اورژانسی قرار گرفته اید،بهتر است تا دانش چگونگی سنجیدن موقعیت،کارهایی که میتوانید برای کمک انجام دهید و حتی دانستن تفاوت بین اینکه چه چیزی کمک کننده است و ...

    |

    کمک های اولیه در غرق شدگی

    کمک های اولیه در غرق شدگی

    «غرق‌شدگی» اختلال تنفس در نتیجه غوطه‌ورشدن و‌ ورود آب به مجاری تنفسی است که درصورت عدم نجات فوری منجر به اختلالات برگشت‌ناپذیر مغزی و مرگ می‌شود.

    |

    نظرات کاربران